Zaskakujący tytuł, prawda? I dlatego przeczytaj ten tekst do końca, a dowiesz się, dlaczego można pokochać mikroby i być może dołączysz do mnie i razem stworzymy “Klub Miłośników Mikrobów”.

Oczywiście zdajesz sobie sprawę, że wszelkiej maści mikroorganizmy są wrogiem ludzkości, prawda? W szkole tak mówili, a w reklamach telewizyjnych bardzo chętnie pokazują wszelkiego rodzaju płyny dezynfekujące do muszli klozetowych albo podłóg, aby “Tobie i Twojej rodzinie żyło się lepiej”. Jakoś tak mało kto poświęca chwilę na zastanowienie i konkluzję, że przecież ludzkość jako gatunek ma dziesiątki i setki tysięcy lat ewolucji za sobą i jakoś doskonale sobie radziła bez Domestosa.

Żyjemy (ludzki gatunek) w oceanie mikroorganizmów od zawsze, i gdyby nie one, prawdopodobnie w ogóle by nas nie było. Skąpani w morzu niezliczonej ilości drobnych żyjątek, nauczyliśmy się (nasze organizmy nauczyły się) utrzymywać stan homeostazy, czyli doskonałej równowagi własnego ustroju, aby móc żyć i rozwijać się. Nasze ciała przystosowane są do obecności mikrobów i potrafią sobie z nimi doskonale radzić, jeśli wszystkie układy pracują z optymalną wydajnością.

Generalnie do drobnoustrojów zalicza się bakterie, archeany, pierwotniaki i niektóre grzyby. Wirusy również zaliczano do tej grupy, jednak w najnowszych klasyfikacjach umieszcza się je poza zbiorem organizmów żywych. Żywe czy nie, wirusy, priony i wiroidy – tak jak wszystkie drobnoustroje – stanowią dla człowieka duże zagrożenie, jeżeli ten nie posiada sprawnego systemu obrony.

Z niektórymi mikroorganizmami jesteśmy związani przez całe życie. W procesie ewolucji przystosowaliśmy się do nich (i one do nas) tak bardzo, że jedno bez drugiego żyć nie może. Czy to nie jest miłość? Na przykład taka bakteria Escherichia coli, czyli pałeczka okrężnicy, pomaga nam w trawieniu, wytwarzając przy tym wartościowe substancje, takie jak witaminy z grupy B, witaminę C i K. Albo Lactobacillus acidophilus, pałeczka kwasu mlekowego, powszechnie wykorzystywana przy produkcji przetworów mlecznych, np. jogurtów, znajduje się w wielu produktach żywnościowych (mleko i jego przetwory, mięso, zboża) a także w przewodzie pokarmowym i jamie ustnej ludzi i zwierząt oraz w końcowej części dróg rodnych. Dzięki jej działalności w przewodzie pokarmowym (razem z innymi bakteriami tworzy tzw. florę jelitową) wytwarzane jest środowisko, które zapobiega rozwojowi niektórych szkodliwych mikroorganizmów, ponadto uczestniczy w produkcji niacyny, kwasu foliowego i witaminy B₆.

Zarówno pałeczka okrężnicy, jak i pałeczka kwasu mlekowego, stanowią przykłady symbiozy – życia w zgodzie za obopólną korzyścią. Rozmnażając się w naszym organizmie zajmują przestrzeń życiową innym, potencjalnie niebezpiecznym mikroorganizmom i utrudniają im egzystencję, co jest oczywistą korzyścią dla nas.

Poza mikroorganizmami, z którymi żyjemy w szczęściu i zgodzie, są jeszcze takie, które korzystają z obfitości substancji odżywczych naszego ciała. Są to tak zwane “drobnoustroje komensalne”. Komensalizm to inaczej “współbiesiadnictwo” (od łac. commensalis = współbiesiadnik) i oznacza luźny związek dwóch lub więcej organizmów, z których jeden czerpie wyraźne korzyści z tej zależności, nie czyniąc szkody drugiemu. Komensalizm jest więc współżyciem korzystnym dla jednego z partnerów, dla drugiego obojętnym. Takim komensalem jest w naszym organizmie grzyb Candida albicans, którym zajmiemy się dokładniej później, a to ze względu na jego ogromny wpływ na nasze zdrowie i potrzebę szczegółowego potraktowania tematu.

Ostatnią grupą drobnoustrojów są drobnoustroje chorobotwórcze, z których jedne są bezwzględnie chorobotwórcze, a drugie – warunkowo. Te pierwsze zawsze powodują choroby, gdyż do rozmnażania i życia potrzebują substancji odżywczych pochodzących ze zdrowych tkanek. Drugie – powodują choroby tylko i wyłącznie wtedy, kiedy organizm jest osłabiony i nie może zapewnić równowagi; kiedy brakuje homeostazy.

Drobnoustroje chorobotwórcze, zanim wywołają zakażenie, muszą oczywiście przedostać się do organizmu, pokonując jego zabezpieczenia – skórę i błony śluzowe. Tam pomagają nam, dodatkowo uszczelniając je, właśnie symbionty i komensale. Gdy jednak ich zabraknie, pojawia się wolna droga dla agresorów. Także wtedy nie ma czym się martwić, jeśli organizm posiada silny wewnętrzny system odpornościowy, który nie powinien dopuścić do rozmnożenia się jakichkolwiek drobnoustrojów.

Drobnoustroje warunkowo chorobotwórcze zazwyczaj są naszymi symbiontami bądź komensalami, w pewnych warunkach przechodzącymi w stan pasożytnictwa. Należy do nich na przykład wspomniana wcześniej pałeczka okrężnicy, która przedostając się z jelita grubego do organizmu (np. w wyniku urazu powłok brzusznych) może wywołać zakażenie ogólne i śmierć w wyniku powstania zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej.

Symbionty i komensale pełnią kluczową rolę w systemie obronnym ludzkiego organizmu. Po pierwsze, dzięki nim mikroorganizmy chorobotwórcze mają bardzo utrudnione zadanie, gdy chcą zasiedlić nasze ciało. Po drugie, pobudzają układ odpornościowy do stanu ciągłej gotowości bojowej i wymagają od niego “trzymania gardy”, czyli kontrolowania sytuacji i reagowania, gdy symbiont lub komensal chciałby przejść w stan pasożytnictwa i nieco narozrabiać. Stąd właśnie wziął się tytuł tego artykułu. Gdyby nie pewne drobnoustroje, błyskawicznie stalibyśmy się ofiarami zakażenia i stanęli przed obliczem śmierci.

Można wyciągnąć przynajmniej dwa wnioski z powyższych faktów. Po pierwsze, nie przesadzajmy z czystością. Stosując chemiczne środki odkażające czynimy sobie więcej szkody, niż pożytku. Z jednej strony modyfikujemy otoczenie w taki sposób, że układ immunologiczny “rozleniwia się”, nie zachowując odpowiedniej gotowości bojowej, z powodu braku bodźców środowiska w postaci drobnoustrojów. Z drugiej strony zatruwamy organizm związkami chemicznymi pochodzącymi ze środków czystości dodatkowo osłabiając swoją odporność. Oczywiście należy zawsze szukać “złotego środka” i nie popadać ze skrajności w skrajność. Po drugie, dbajmy o stan naszych “przyjaciół mikroby” – do pielęgnacji skóry stosujmy odpowiednie, naturalne kosmetyki o neutralnym dla niej odczynie pH, a stosując odpowiednią dietę i suplementy pomagajmy florze bakteryjnej przewodu pokarmowego rozwijać się w odpowiedni dla nas sposób.

Istnieją jeszcze inne zalecenia, o których powinniśmy pamiętać: świeże powietrze, zdrowa żywność, ruch i aktywność, pozytywne myślenie… Zajmiemy się nimi w odpowiednim czasie. Zajmiemy się również zagrożeniami wynikającymi z życia w nowoczesnym społeczeństwie, aby uzyskać pełny obraz sytuacji, pozwalający na znalezienie sposobu na Zdrowie Doskonałe.

~~~

W jaki sposób osiągnąć stan zdrowia doskonałego? Co można – i należy – robić, aby wzmocnić swój układ odpornościowy? Jak żyć pełniej ciesząc się zdrowiem, witalnością i siłą? I co ma z tym wspólnego aloes oraz wredny Candida albicans? O tym wkrótce. Bądźmy w kontakcie.

Z zielonymi pozdrowieniami,

Dr Aloes

~~~

Do napisania tego artykułu zainspirował mnie pan Józef Słonecki, autor książki “Zdrowie na własne życzenie. Mikstura oczyszczająca przeciwko chorobom XXI wieku”. Wykorzystano materiały z Wikipedii.

W pierwszym odruchu chciałoby się odpowiedzieć, że zdrowie to brak choroby. Ale nie jest to prawdą.

Na pewno znasz kogoś, kto przez długi czas cieszył się (relatywnie) dobrym zdrowiem, a któregoś dnia “rozłożyło go” tak kompletnie, że teraz nie może normalnie żyć nie łyknąwszy kilku tabletek rano na to i kolejnych kilku wieczorem na tamto. Czy można powiedzieć, że z całą pewnością ten człowiek był zdrowy? Prawdopodobnie nie. Gdyby był zdrowy, jego organizm poradziłby sobie z zagrożeniem i wróciłby w krótkim czasie do pełni sił.

Wynikałoby z tego, że jednym z elementów definicji zdrowia powinna być “łatwość pokonywania choroby i szybki powrót do pełni sił”.

Ale alby pokonać chorobę, organizm najpierw musi na nią “zapaść”.

Odporność ludzkiego organizmu na czynniki chorobotwórcze, czyli generalnie różnego rodzaju mikroorganizmy (bakterie, wirusy, grzyby), rozwija się z biegiem czasu. Odpowiada za nią układ immunologiczny, zwany także układem odpornościowym. Układ ten jest inteligentny i posiada pamięć, potrafi się uczyć. Niemowlę przychodząc na świat posiada tylko “zaczątek” układu odpornościowego, tak zwaną odporność “nieswoistą” – czyli odporność nieukierunkowaną na jakieś konkretne zagrożenie. Z czasem jego układ immunologiczny wchodzi w kontakt z zagrażającymi organizmowi czynnikami i uczy się je zwalczać, nabywając szeregu odporności “swoistych”, czyli ukierunkowanych na konkretne zagrożenie.

Układ odpornościowy, aby w ogóle mógł nauczyć się radzić sobie z atakiem mikrobów, musi być w stanie rozpoznać inwazję.

Zdarza się, że “tryskający zdrowiem” człowiek udaje się do lekarza, bo nagle coś go zaboli. Po badaniu okazuje się, że w jego organizmie przez wiele lat rozwijała się bezobjawowo choroba. Organizm nie rozpoznał sytuacji, nie zauważył zagrożenia, układ odpornościowy był “ślepy” i nie podjął działania. Człowiek ten był “zdrowy” przez wiele lat, aż tu nagle taka tragedia…

Możemy chyba w tym miejscu dodać kolejną część do definicji zdrowia: “zdrowie jest to umiejętność układu odpornościowego do rozpoznania zagrożenia i zdolność podjęcia natychmiastowej reakcji”.

To zupełnie tak, jak ze szczepieniami – zaszczepiamy człowiekowi “osłabiony” czynnik chorobotwórczy, aby układ odpornościowy szybko go pokonał i przy okazji nauczył się, jak postępować z nim w przyszłości. Inaczej ujmując, szczepionki uczą układ odpornościowy. Zupełnie tak samo jak drobnoustroje (którymi jesteśmy otoczeni i wypełnieni) dają nam szansę wzmacniać i ćwiczyć nasz własny system obronny organizmu – pod warunkiem, że cieszymy się zdrowiem doskonałym. A oto jego definicja:

Zdrowie doskonałe to stan równowagi organizmu, która pozwala szybko zapadać na choroby i równie szybko powracać do pełni sił.

~~~

W jaki sposób osiągnąć stan zdrowia doskonałego? Co można – i należy – robić, aby wzmocnić swój układ odpornościowy? Jak żyć pełniej ciesząc się zdrowiem, witalnością i siłą? I co ma z tym wspólnego aloes oraz wredny Candida albicans? O tym wkrótce. Bądźmy w kontakcie.

Z zielonymi pozdrowieniami,

Dr Aloes

~~~

Do napisania tego artykułu zainspirował mnie pan Józef Słonecki, autor książki “Zdrowie na własne życzenie. Mikstura oczyszczająca przeciwko chorobom XXI wieku”.